ಅಮೆ

ಅರ್ಥ

• (೧)(ಅ) ಬಾಲೆ ಪುಟ್ಟಿನಗ ಅಶುದ್ಧ ಇಂದ್ ಪರಂಪರೆಡ್ ನಂಬುದಿನ ಕಾಲಾವಧಿ; ಜಾತಾಶೌಚ.
• -(ಆ) ಅಮೆಕಾಲ (ರೂಡಿಡ್): ಮುಚ್ಚಿಲಮೆ- ಮೂಜಿದಿನ, ಏಲನಮೆ- ಏಳ್ ದಿನ; ಪತ್ತ್ ದಿನ; ಪೆರಿಯಮೆ- ಪದಿನಾಜಿ ದಿನ; ನಲ್ಪತ್ತೊಂಜಿ ದಿನ ಇತ್ಯಾದಿ;
• -(ಇ) ಪೆದ್ದಿನ ದೈಹಿಕ ಅಶುದ್ಧ ಕರಿದ್ ಮೀದ್ ಶುದ್ಧ,ಸ್ವಚ್ಚ ಆಪಿನ ಕ್ರಿಯೆ.

• (೨)(ಬೇಲೆಗ್) ಸಿದ್ಧ ಆಪಿನಿ; ತಯಾರಾಪಿನಿ.
• (೩) ಊರ್‌ಲೆನ ಪುದರ್‌ದ ಭಾಗ; ಅಮೆಂಬಳ, ಕಲ್ಲಮೆ, ಪೆಟ್ರಮೆ, ಅಮ್ತಾಡಿ, ಅಮೈ ಇತ್ಯಾದಿ.

ಬಳಕೆಲು

(ಅ) ಗಾದೆ-ಪಾಡ್ದನ-ಪಾತೆರೊಲು

• " ಅಂಬಡೆದ ಮರಕ್ಕ್ ಅಮೆ ತಪ್ಪುನೇಂದ್ ಇದ್ದಿ!" (ಗಾದೆ)
• " ಬಂಗಾರದ ಅಮೆಗೂಡು ಕಟ್ಟುವಲ್ ಕೇಂಜವೆದಿ" (ಪಾಡ್ದನ)

(ಆ) ನುಡಿಕಟ್ಟುಲು

• "ಅಮೆ ಇರೆ" (=ಬಾರೆದ ಕೈಲ್'ದೊಟ್ಟುಗು ಬರ್ಪಿನ ಎಲ್ಯ ಇರೆ)
• "ಅಮೆಕತ್ತಿ/ಅಮೆಕ್ಕತ್ತಿ" ( ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿ ತಾಗಂದಿನ ಲೆಕ್ಕ ಪೆದ್ಮೆದಿನ ರಕ್ಷಣೆಗ್ ದೀಪುನ ಎಲ್ಯ ಕತ್ತಿ)
• "ಅಮೆ ಕೊಟ್ಯ" /"ಅಮೆಗೂಡು"(= ಪೆದ್ಮೆದಿ ಉಪ್ಪುನ ಕೊಟ್ಯ)
• "ಅಮೆಕ್ಕಲ್"/"ಅಮೆಕ್ಕಾಲ್" (= ಪೆದ್ಮೆದಿಗ್ ಕಾಟ ಕೊರ್ಪಿನ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿ)
• "ಅಮೆಗುಂಡಿ" (= ಅಮೆ ಕಸ ಪಾಡುದು ಮುಚ್ಚುನ ಗುಂಡಿ)
• "ಅಮೆಗುರಿ" (=೧.ಅಮೆಗುಂಡಿ ೨.ಪೆದ್ಮೆದಿ ಮೀಪಿನ ಕೊಟ್ಯ.
• "ಅಮೆಗೋರ" (= ಪುರು ಬಾಲೆಗ್ ಬೂರುನ ಕಜ್ಜಿ (ಕೋರ)
• "ಅಮೆಚಟ್ಟ್" (=೧.ಅಮೆಗೋರ,೨.ಪುರುಬಾಲೆದ ಕಿತ್ಕಿಲ್'ಡ್ ಬರ್ಪಿನ ಕುರ, ೩. ಅಮೆತ ಅವಧಿ)
• "ಅಮೆ ದೆಪ್ಪುನಿ"/"ಅಮೆ ಕರಿಪ್ಪುನಿ" (= ಅಮೆ ಸುಧ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಿಯೆ)
• "ಅಮೆ ಪೋಪುನಿ" (= ಅಮೆ ಪೋದ್ ಸುದ್ದ ಆಪಿನಿ)
• "ಅಮೆ ಪೇರ್" (= ಅಮೆ ಪೆತ್ತದ/ ಎರ್ಮೆದ ಪೇರ್)

==

• "ಅಮೆ ನೀರ್" (=ಬಿದೆ ಬಿತ್ತುನಗ ಕಂಡೊಡು ಇತ್ತಿನ ನೀರ್)

ಅನುವಾದ

• ಕನ್ನಡ:(೧)ಪುರುಡು,ಜಾತಾಶೌಚ;ವೃದ್ಧಿಸೂತಕ;ಬಾಣಂತನದ ಅಶುಧ್ಧ ಕಾಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಅವಧಿ (೨) ಸಿದ್ಧತೆ (೩) ಸ್ಥಳನಾಮ ಘಟಕ- ಅಮ್ತಾಡಿ, ಅಮೆಂಬಳ, ಪೆಟ್ರಮೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
• English:(1)Period after child birth, traditionally considered uncleen or impure.92) Get ready (3) Place name component/affix.

ಉಲ್ಲೇಖ

• ತುಳು ನಿಘಂಟು(೧೯೮೮)[Tulu Lexicon] ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ; ಡಾ.ಯುಪಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ(ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರ್.); ಸಂಪುಟ 1, ಪುಟ 137.